Temat tego materiału jest nam bliski nie tylko teoretycznie. W warszawskim biurze EUCONLAW Group studenci regularnie odbywają staże, w tym również studenci z innych krajów, zdobywając praktyczne doświadczenie bezpośrednio w warunkach realnej pracy. Najbardziej zaangażowani z nich mogą w przyszłości liczyć na miejsce w naszym zespole.
Dlatego kwestia legalnego zatrudniania studentów nie jest dla nas abstrakcją, lecz codzienną rzeczywistością funkcjonowania biura. Niniejsza analiza została przygotowana z perspektywy praktyków, którzy znają problem od środka.
Polska konsekwentnie przekształca się w jeden z wiodących rynków pracy w Europie Środkowej. Z roku na rok liczba cudzoziemców — pracowników i studentów — wiążących swoją przyszłość z Polską systematycznie rośnie. Równocześnie coraz bardziej komplikuje się otoczenie prawne: zagadnienia prawa pracy i prawa migracyjnego stają się coraz istotniejsze i bardziej krytyczne zarówno dla pracodawców, jak i dla samych cudzoziemców.
Polskie prawo migracyjne i prawo pracy nadal dynamicznie się zmieniają, a od 1 grudnia 2025 r. weszły w życie przepisy, które w istotny sposób wpłynęły na zasady zatrudniania zagranicznych studentów. Nowe regulacje dotyczą przede wszystkim studentów studiów stacjonarnych oraz pracodawców, którzy ich zatrudniają.
Kluczową różnicą nowych zasad jest odejście od dotychczasowego uniwersalnego podejścia, zgodnie z którym sam fakt studiowania w trybie dziennym automatycznie uprawniał do pracy bez zezwolenia.
Status uczelni ma znaczenie decydujące
Do niedawna zagraniczny student studiów stacjonarnych mógł legalnie pracować w Polsce bez konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę, niezależnie od rodzaju i statusu uczelni. Obecnie sytuacja uległa zmianie.
Od 1 grudnia 2025 r. prawo do pracy bez zezwolenia jest bezpośrednio uzależnione od tego, czy dana uczelnia spełnia określone kryteria państwowe. Chodzi w szczególności o wpis uczelni do oficjalnych rejestrów prowadzonych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Oznacza to, że:
- sama forma studiów stacjonarnych nie stanowi już wystarczającej podstawy,
- każdy przypadek wymaga indywidualnej weryfikacji.
WAŻNE: okres przejściowy
Aby uniknąć gwałtownej luki prawnej, ustawodawca przewidział mechanizm przejściowy, który pozwala złagodzić skutki zmian dla zagranicznych studentów, którzy rozpoczęli pracę na podstawie dotychczasowych przepisów. Okres przejściowy obowiązuje do 30 czerwca 2026 r.
W tym czasie zagraniczni studenci, którzy:
- rozpoczęli pracę przed 1 grudnia 2025 r.,
- byli zatrudnieni bez zezwolenia na podstawie wcześniejszych zasad,
mogą kontynuować pracę do końca okresu przejściowego, nawet jeśli ich uczelnia nie spełnia nowych wymagań.
Należy jednak pamiętać, że jest to rozwiązanie tymczasowe. Po zakończeniu okresu przejściowego dalsze wykonywanie pracy bez odpowiedniej podstawy będzie traktowane jako naruszenie prawa.
Odpowiedzialność i ryzyka
Potencjalne konsekwencje nieprzestrzegania nowych wymogów obejmują:
- sankcje finansowe i kontrole administracyjne,
- wstrzymanie lub utrudnienie procedur kadrowych,
- negatywne skutki w przyszłych postępowaniach imigracyjnych,
- ryzyka podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy oraz organów migracyjnych.
Działania praktyczne, które warto podjąć już teraz
Pracodawcom zatrudniającym zagranicznych studentów zaleca się, aby nie odkładać dostosowania się do nowych zasad i już teraz:
- przeprowadzić audyt aktualnych relacji zatrudnienia ze studentami,
- zweryfikować status prawny uczelni,
- ocenić, którzy pracownicy podlegają okresowi przejściowemu, a którzy nie,
- zaplanować alternatywne podstawy legalizacji pracy po czerwcu 2026 r.
Jak ograniczyć ryzyka prawne i finansowe
W praktyce skuteczną strategią jest systemowe podejście do kontroli dokumentów i statusów, w szczególności:
- regularna aktualizacja zaświadczeń studenckich i potwierdzeń nauki,
- dokumentowanie statusu uczelni,
- precyzyjne wskazywanie podstaw zatrudnienia w dokumentacji kadrowej,
- wcześniejsze przygotowanie się do konieczności uzyskania zezwoleń na pracę.
Kwestia powiązana: rezydencja podatkowa
Równolegle z zagadnieniami legalizacji pracy studentów i cudzoziemców pojawiają się pytania dotyczące opodatkowania i ustalenia rezydencji podatkowej: gdzie i w jaki sposób opodatkowane są dochody, czy istnieje obowiązek składania deklaracji podatkowej w Polsce i/lub w kraju pochodzenia, jakie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania mają zastosowanie w danej sytuacji.
Nie są to kwestie drugorzędne — błąd w ustaleniu rezydencji podatkowej może skutkować doszacowaniem podatku i nałożeniem kar jednocześnie w dwóch jurysdykcjach. Specjaliści praktyki prawa podatkowego EUCONLAW Group udzielają konsultacji równolegle z obsługą migracyjną. Kompleksowe podejście oraz szeroka ekspertyza naszych doradców pozwalają ustalić status prawny i podatkowy cudzoziemca w ramach jednego procesu.
Profesjonalne wsparcie w warunkach zmieniającego się prawa
Procedury legalizacji pracy cudzoziemców w Polsce charakteryzują się wysokim stopniem sformalizowania, a zmiany w prawie pracy i migracyjnym często powodują, że nawet drobne błędy stają się krytyczne zarówno dla pracodawcy, jak i dla cudzoziemca.
Prawnicy i doradcy imigracyjni naszego zespołu zapewniają kompleksowe wsparcie w zakresie uzyskiwania i obsługi zezwoleń na pracę, w tym:
- analizę konkretnej sytuacji i ustalenie obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę,
- dobór optymalnego rodzaju zezwolenia z uwzględnieniem statusu cudzoziemca, charakteru pracy i pracodawcy,
- przygotowanie i złożenie dokumentów oraz prowadzenie spraw przed organami administracji,
- obsługę prawną pracodawców podczas kontroli i postępowań prowadzonych przez inspekcję pracy oraz organy migracyjne.
Doświadczenie praktyczne pozwala ograniczyć ryzyko odmów, sankcji finansowych i przestojów w pracy, zapewniając legalność zatrudnienia w warunkach stale zmieniających się przepisów.
Wnioski i rekomendacje
Zmiany obowiązujące od 1 grudnia 2025 r. wymagają indywidualnej oceny prawnej każdego przypadku zatrudnienia zagranicznego studenta. Uniwersalne rozwiązania przestały istnieć, a błędy w wyborze podstawy zatrudnienia mogą prowadzić do kar, kontroli oraz komplikacji przy uzyskaniu karty pobytu lub przedłużeniu legalnego pobytu.
W okresie przejściowym do 30 czerwca 2026 r. optymalną strategią jest wcześniejszy audyt prawny oraz zaplanowanie dalszej legalizacji pracy. Praktyka pokazuje, że terminowe wsparcie prawne pozwala uniknąć ryzyk, skrócić czas trwania procedur i utrzymać stabilny status prawny w Polsce.
Ignorowanie nowych wymogów może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych i prawnych, podczas gdy jedna konsultacja na wczesnym etapie często pozwala zaoszczędzić znaczące zasoby w przyszłości.
Po profesjonalne wsparcie i indywidualną analizę można zwrócić się do specjalistów EUCONLAW Group, którzy mają na swoim koncie ponad 1000 skutecznie zrealizowanych spraw z zakresu legalizacji pobytu i pracy cudzoziemców w Polsce.
W 2026 roku EUCONLAW Group uruchamia specjalny program akademicki dla studentów, w tym również z innych krajów. Program łączy przygotowanie teoretyczne z realną praktyką w biurze. Najbardziej aktywni uczestnicy otrzymują możliwość odbycia stażu oraz późniejszego zatrudnienia w naszym zespole. Szczegóły dostępne pod linkiem: https://euconlaw.com/contacts/.
Vladyslav Mykhailovskyi, radca, adwokat, kierownik praktyki prawa pracy i migracyjnego
W pilnych lub szczególnie skomplikowanych sprawach możliwy jest bezpośredni kontakt z kierownikiem praktyki:
vladyslav.mykhailovskyi@euconlaw.com